Đề giao lưu HSG cấp Tỉnh môn Ngữ văn 12

Nội dung tài liệu: Đề giao lưu HSG cấp Tỉnh môn Ngữ văn 12

1. ĐỀ CHÍNH THỨC ĐỀ GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH (Đề thi gồm có 02 trang) Môn thi: Ngữ văn Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian phát đề -------------------------------------------------------------------------- I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm) Đọc đoạn văn bản sau: Gia đình tôi có ba người. Mẹ, em Bình và tôi. Bố đã mất từ ngày em Bình còn trong nôi. Chúng tôi gắn bó yêu thương nhau đến nỗi nhiều người đã biết tôi chỉ là con nuôi nhưng đến giờ thì dường như họ không muốn tin vào điều ấy nữa. Vâng! Tôi đúng là con gái nuôi của mẹ. Tôi được nghe kể lại tôi là một đứa trẻ bị bỏ rơi ở nhà hộ sinh đã được mẹ ẵm về nuôi dưỡng cho đến tận bây giờ. Ngôi nhà cũ kĩ của chúng tôi nằm ở một góc phố nhỏ. Phía sau nhà có một mảnh vườn hẹp. Khi lớn lên, tôi đã thấy trong vườn có cây trứng gà xanh tốt. Hằng năm, cứ chớm đông, hoa trứng gà nở rộ và sau đó trĩu trịt những chùm quả vàng rộm. Cây ra hoa kết trái vào mùa đông nhưng sắc màu lại tươi như nắng hạ. Trong cái rét căm căm của tiết đông, tâm hồn của ba mẹ con tôi luôn được sưởi ấm bởi mầu vàng tươi tắn ấy. Đối với tôi, cây trứng gà còn giống như một chứng nhân trong cuộc sống của gia đình và của cả cái khối phố nhỏ bé này nữa. Khi đến cái tuổi có thể theo mẹ ra vườn thu hoạch quả trứng gà, tôi sốt sắng nói với mẹ: - Để con mang bán cũng được ối tiền đấy mẹ ạ! Mẹ tôi khẽ khàng: - Thôi con ạ. Con lấy rổ nhặt ra những quả to nhất mang sang biếu bác Toàn. Hồi còn là chủ ngôi nhà này, chính tay bác Toàn đã trồng những cây trứng gà này đấy. Con cũng chọn lấy chín quả đặt lên bàn thờ bố. Còn lại đem chia đều cho cả xóm. Tôi làm theo lời mẹ, lòng rưng rưng cảm động. Mẹ tôi là thế. Bao giờ mẹ cũng nghĩ đến việc chia cho người khác. Mẹ thường nói vui với chúng tôi: “Trong bốn phép tính mà mẹ dạy cho học sinh, phép tính nào cũng cần thiết cả, nhưng phép tính chia là khó nhất. Trong những học trò cũ của mẹ, hồi đi học có người rất giỏi toán nhưng lớn lên họ lại không làm nổi phép tính chia thông thường”. Mẹ thường nhẹ nhàng và đầy ẩn ý dạy dỗ chúng tôi những bài học làm người. Chính tôi chứ không phải ai khác, nếu không có phép tính chia của mẹ: chia đau khổ, chia bất hạnh, chia miếng cơm manh áo, chia cả sự cảm thông với người đã sinh ra tôi, thì tôi đâu có được như ngày hôm nay. Mẹ đã dạy tôi và em Bình phép tính chia từ cây trứng gà như thế.[...] (Cây trứng gà bất tử, Hồ Thủy Giang,30 tác phẩm được giải cuộc thi viết truyện ngắn cho thanh niên, học sinh, sinh viên,NXB Giáo dục,2004,tr.189-190) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Đối với nhân vật tôi, cây trứng gà được ví như thế nào? Câu 2. Xác định dạng lời văn nghệ thuật của những câu sau: “- Để con mang bán cũng được ối tiền đấy mẹ ạ! Mẹ tôi khẽ khàng: - Thôi con ạ. Con lấy rổ nhặt ra những quả to nhất mang sang biếu bác Toàn. Hồi còn là chủ ngôi nhà này, chính tay bác Toàn đã trồng những cây trứng gà này đấy. Con cũng chọn lấy chín quả đặt lên bàn thờ bố. Còn lại đem chia đều cho cả xóm.” Câu 3. Anh/chị hiểu như thế nào về “phép tính chia” được nói đến trong câu văn sau: “Trong những học trò cũ của mẹ, hồi đi học có người rất giỏi toán nhưng lớn lên họ lại không làm nổi phép tính chia thông thường” ? Câu 4. Nhận xét về tác dụng của việc lựa chọn ngôi kể được nhà văn sử dụng trong văn bản trên. Câu 5. Thông điệp sâu sắc nhất mà anh/chị rút ra được từ văn bản trên? II. LÀM VĂN (14.0 điểm) 1
2. Câu 1. (4.0 điểm) Nhà thơ Tagor từng viết: Cõi đời hôn lên hồn tôi nỗi đau thương Và đòi hỏi tôi đáp lại bằng lời ca tiếng hát Theo anh/chị, làm thế nào để có thể “đáp lại bằng lời ca tiếng hát” trước “nỗi đau thương” mà cuộc đời đem đến cho con người ? (Trình bày dưới dạng một đoạn văn khoảng 200 chữ). Câu 2. (10.0 điểm) Thơ là chữ nghĩa cũng không là chữ nghĩa [...]. Thơ đúng nghĩa là sự bộc lộ tận cùng của nhà thơ. (Thanh Thảo, Sự đồng cảm trong phê bình thơ, tr.66) Anh/chị hiểu như thế nào về ý kiến trên? Hãy làm sáng tỏ qua bài thơ Tự hát của Xuân Quỳnh. Tự hát (Xuân Quỳnh) Chả dại gì em ước nó bằng vàng Trái tim em, anh đã từng biết đấy Anh là người coi thường của cải Nên nếu cần anh bán nó đi ngay Em cũng không mong nó giống mặt trời Vì sẽ tắt khi bóng chiều đổ xuống Lại mình anh với đêm dài câm lặng Mà lòng anh xa cách với lòng em [...] Em trở về đúng nghĩa trái tim em Biết khao khát những điều anh mơ ước Biết xúc động qua nhiều nhận thức Biết yêu anh và biết được anh yêu Mùa thu nay sao bão giông nhiều Những cửa sổ con tàu chẳng đóng Dải đồng hoang và đại ngàn tối sẫm Em lạc loài giữa sâu thẳm rừng anh Em lo âu trước xa tắp đường mình Trái tim đập những điều không thể nói Trái tim đập cồn cào cơn đói Ngọn lửa nào le lói giữa cô đơn Em trở về đúng nghĩa trái-tim-em Là máu thịt, đời thường ai chẳng có Cũng ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi ( Cước chú: - Xuân Quỳnh (1942 – 1988) tên khai sinh là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, quê ở quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. Sáng tác của bà bao gồm cả thơ và văn xuôi, viết về nhiều đề tài khác nhau, trong đó tình yêu, hạnh phúc gia đình và trẻ em là các đề tài chiếm vị trí nổi bật. Thơ Xuân Quỳnh giàu yếu tố tự thuật. Bên cạnh việc bộc lộ niềm khát khao được yêu thương, chia sẻ và ý thức chắt chiu, gìn giữ hạnh phúc đang có, thơ bà còn chứa đựng những dự cảm đầy lo âu về cái mong manh của đời sống, của tình yêu. Xuân Quỳnh được nhìn nhận là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ hiện đại Việt Nam nửa sau thế kỉ XX. - Bài thơ Tự hát in trong tập thơ cùng tên năm 1984. .................................HẾT.................................. 2