Sử dụng phần mềm Canva để thiết kế nguồn học liệu trong dạy và học môn Ngữ văn tại trường THPT

Nội dung tài liệu: Sử dụng phần mềm Canva để thiết kế nguồn học liệu trong dạy và học môn Ngữ văn tại trường THPT

1. SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BẮC GIANG TRƯỜNG THPT GIÁP HẢI THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN SỬ DỤNG PHẦN MỀM “CANVA” ĐỂ THIẾT KẾ NGUỒN HỌC LIỆU TRONG DẠY VÀ HỌC MÔN NGỮ VĂN TẠI TRƯỜNG THPT Người thực hiện: Cầm Thị Ngoan Giáo viên môn : Ngữ Văn Đơn vị : Trường THPT Giáp Hải Bắc Giang, tháng 3 năm 2025
2. Phụ lục II CỘNG HÒA Xà HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: Sử dụng phần mềm“Canva”để thiết kế nguồn học liệu trong dạy và học môn Ngữ văn tại trường THPT 2. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Tháng 10 năm 2024. 3. Các thông tin cần bảo mật (nếu có): không 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm 4.1. Mô tả giải pháp đã biết (giải pháp trước khi áp dụng sáng kiến). Canva đã và đang trở thành một công cụ thiết kế đồ họa trực tuyến được nhiều giáo viên Ngữ văn lựa chọn để tạo ra những tài liệu học tập sinh động và hấp dẫn. Ứng dụng này mang đến nhiều lợi ích cho cả giáo viên và học sinh. Tuy nhiên, việc áp dụng Canva vào dạy và học môn Ngữ văn trước khi áp dụng sáng kiến vẫn tồn tại thực trạng sau: - Một số giáo viên chưa thành thạo trong việc sử dụng Canva. Trong khi việc tạo ra các tài liệu đẹp mắt trên Canva đòi hỏi giáo viên đầu tư thời gian và công sức. Vì vậy nhiều giáo viên có tâm lí e ngại tìm hiểu và sử dụng Canva, thậm chí có giáo viên chưa từng tìm hiểu đến phần mềm này. - Việc ứng dụng Canva trong giảng dạy môn Ngữ văn mới chỉ dừng lại ở việc giáo viên thiết kế một số phiếu học tập, infographic đơn giản trên Canva. Chưa có sự hướng dẫn, chuyển giao phương pháp đến học sinh. Vì vậy, hiệu quả trong việc nâng cao năng lực công nghệ thông tin của học sinh chưa cao, học sinh mới chỉ được “nghe”, “xem” mà chưa được trực tiếp thực hành thiết kế học liệu. - Việc sử dụng Canva để dạy và học nếu có cũng còn mang tính hình thức. Chưa tổ chức đánh giá hiệu quả của việc sử dụng Canva và điều chỉnh cho phù hợp thực tế. 4.2. Đánh giá tình trạng của giải pháp đã biết. Để đánh giá tình trạng của giải pháp đã biết tôi căn cứ vào một số nội dung sau: Kết quả học tập trước tác động Bảng 1: Kết quả học tập môn Ngữ văn (căn cứ kết quả cuối năm học 2023- 2024).
3. 2 Học lực Thống kê số liệu SL Tốt Khá Đạt học sinh Chưa đạt SL % SL % SL % SL % Tổng số học sinh 181 11 6.08 125 69.06 45 24.86 0 0 Khảo sát thực trạng trước tác động đối với học sinh Bảng 2: Kết quả khảo sát trước tác động (dành cho học sinh). Thời gian khảo sát: ngày 19 tháng 9 năm 2024. Số phiếu phát ra, thu vào: 181. Mẫu phiếu khảo sát:[phụ lục 01] STT Nội dung khảo sát Số lượng Tỉ lệ (%) Em đã từng tìm hiểu về phần mềm Canva ở mức độ nào? 1 Thường xuyên 0 0% 2 Thỉnh thoảng 30 16,57% 3 Đã từng 72 39,78% 4 Chưa bao giờ 79 43,65% Em tự đánh giá mức độ hiểu của bản thân đối với phần mềm Canva như thế nào? 1 Rất hiểu 0 0% 2 Hiểu 20 11,05% 3 Tương đối hiểu 65 35,91% 4 Không hiểu 79 53,04% Em nhận thấy giáo viên phụ trách môn Ngữ văn có sử dụng phần mềm Canva trong quá trình giảng dạy ở mức độ nào? 1 Thường xuyên 0 0% 2 Thỉnh thoảng 20 11,05% 3 Đã từng 25 13,81% 4 Chưa bao giờ 136 75,14% Theo em, mức độ phù hợp của việc sử dụng phần mềm Canva trong dạy và học môn Ngữ văn như thế nào? 1 Rất phù hợp 116 64,09% 2 Phù hợp 60 33,15% 3 Ít phù hợp 5 2,76% 4 Không phù hợp 0 0% Theo em, học sinh sẽ gặp khó khăn gì khi sử dụng phần mềm Canva trong dạy và học môn Ngữ văn (có thể lựa chọn nhiều câu trả lời) 1 Cần có thiết bị công nghệ như máy tính, điện thoại 25 13,81%
4. 3 STT Nội dung khảo sát Số lượng Tỉ lệ (%) có kết nối mạng internet 2 Cần có năng lực công nghệ thông tin tốt 8 4,12% 3 Cần sự hướng dẫn của giáo viên 45 24,86% 4 Tất cả các khó khăn trên 103 57,21% Em có mong muốn được sử dụng phần mềm Canva trong quá trình dạy và học môn Ngữ văn ở mức độ nào? 1 Rất mong muốn 150 82.87% 2 Mong muốn 23 12,71% 3 Tương đối mong muốn 6 3,31% 4 Không mong muốn 2 1,11% Minh chứng kết quả khảo sát: [Phụ lục 05] Bảng 3: Kết quả khảo sát trước tác động (dành cho nhóm giáo viên dạy môn Ngữ văn). Thời gian khảo sát: ngày 20 tháng 9 năm 2024. Số phiếu phát ra, thu vào: 17. Mẫu phiếu khảo sát:[phụ lục 01] STT Nội dung khảo sát Số lượng Tỉ lệ (%) Thầy cô đã từng tổ chức dạy học với phần mềm Canva trong môn Ngữ văn chưa? 1 Thường xuyên 0 0% 2 Không thường xuyên 5 29,41% 3 Đã từng 4 23,53% 4 Chưa bao giờ 8 47,06% Thầy cô tự đánh giá bản thân hiểu về phần mềm Canva ở mức độ nào? 1 Rất hiểu 0 0% 2 Hiểu 5 29,41% 3 Tương đối hiểu 7 41,18% 4 Không hiểu 3 29,41% Theo thầy cô, phần mềm Canva phù hợp với thiết kế tài liệu học tập nào trong dạy và học môn Ngữ văn? (có thể lựa chọn nhiều câu trả lời) 1 Phiếu học tập 17 100% 2 Inforgraphic, Poster 17 100% 3 Video ngắn 17 100% 4 Slide thuyết trình 17 100% 5 Tất cả những tài liệu trên 17 100%
5. 4 Theo thầy cô, những yếu tố nào ảnh hưởng đến việc sử dụng phần mềm Canva trong giảng dạy môn Ngữ văn? (có thể lựa chọn nhiều câu trả lời) 1 Kiến thức chuyên môn của giáo viên 17 100% 2 Kỹ năng sư phạm của giáo viên 12 70,59% 3 Đặc điểm của học sinh 12 70,59% 4 Nội dung bài học 17 100% 5 Cơ sở vật chất 15 88,24% 6 Yếu tố khác (ghi rõ) 3 17,65% Theo thầy cô, khi sử dụng phần mềm Canva trong giảng dạy môn Ngữ văn sẽ gặp phải những khó khăn nào? (có thể lựa chọn nhiều câu trả lời) 1 Cần có thiết bị công nghệ như máy tính, điện thoại 12 70,59% có kết nối mạng internet 2 Giáo viên cần có năng lực công nghệ thông tin tốt 12 70,59% 3 Không có nguồn tài liệu bài bản để hướng dẫn sử 5 29,41% dụng phần mềm Canva 4 Khó đánh giá hiệu quả của việc sử dụng phần mềm 5 29,41% Canva trong dạy và học 5 Tất cả các khó khăn trên 17 100% Thầy cô có mong muốn được sử dụng phần mềm Canva trong dạy học môn Ngữ văn ở mức độ nào? 1 Rất mong muốn 15 88,24% 2 Mong muốn 0 0% 3 Tương đối mong muốn 2 11,76% 4 Không mong muốn 0 0% Đường link minh chứng kết quả khảo sát: [Phụ lục 05] Quan sát, thống kê hành vi của học sinh trong giờ học Ngữ văn (trước tác động). Trong tiết ôn tập chủ điểm 1 “ Khả năng lớn lao của tiểu thuyết” ( Ngữ văn 12, tập 1- Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống), khi không sử dụng ứng dụng Infographic trong phần mềm Canva để hướng dẫn học sinh ôn tập, qua quan sát, thống kê hành vi học tập tại các lớp thực nghiệm, kết quả như sau: Tổng số HS thực nghiệm: 181 Nội dung Số Tỷ lệ lượng (%) Số HS chuẩn bị tốt nhiệm vụ học tập 16 8,84% Số HS giơ tay phát biểu 13 7,18% Số HS tích cực chia sẻ trong tiết học 12 6,63%
6. 5 Số HS không tham gia thực hiện các nhiệm vụ học tập 90 49,72% Số HS có biểu hiện lơ đễnh, thiếu hứng thú với nhiệm vụ học 20 11,05% tập được giao Số HS trình bày kết quả thảo luận trước lớp 18 9,94% Số HS tham gia nhận xét, phản biện câu trả lời của nhóm bạn 12 6,64%  Đánh giá chung. Từ những kết quả trên cho thấy, ở thời điểm trước tác động: Việc ứng dụng công nghệ thông tin đã được giáo viên trong tổ bộ môn nghiên cứu, áp dụng, phù hợp đặc trưng môn học. Tuy nhiên phần mềm Canva chưa được sử dụng ở một số giáo viên; đối với một số giáo viên việc sử dụng chưa thường xuyên, hiệu quả chưa đồng đều. Cách sử dụng Canva còn đơn điệu, mang tính hình thức. Chưa phát huy lợi thế của công nghệ thông tin trong việc thực hiện các nhiệm vụ học tập. Để tiết kiệm thời gian, nhiều giáo viên thường “làm tắt”, không hướng dẫn, yêu cầu học sinh trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ học tập trên phần mềm Canva. Từ đó, học sinh không phát huy được năng lực của bản thân. Trong giờ học Ngữ văn, nhiều học sinh tiếp thu kiến thức còn thụ động, thiếu sự sáng tạo, từ đó dẫn đến HS thiếu hứng thú và đam mê với việc học, hiệu quả môn học chưa cao. Có thể thấy việc sử dụng phần mềm Canva chưa rộng rãi và hiệu quả. Quá trình sử dụng phần mềm Canva chưa thực sự hấp dẫn đối với học sinh. Từ đó đặt ra nhu cầu: phải đổi mới trong việc sử dụng phần mềm Canva nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng đối với các tiết học của môn Ngữ văn. Những kết quả đánh giá trên là cơ sở tiền đề để sáng kiến được nghiên cứu, áp dụng. 4.3. Ưu điểm của việc sử dụng phần mềm “Canva” để tạo nguồn học liệu trong dạy và học. - Thiết kế bài giảng sinh động: giáo viên tạo ra các bài giảng, slide trình chiếu với hình ảnh, đồ họa bắt mắt, làm tăng sự hứng thú của học sinh. - Tạo các tài liệu học tập trực quan và hấp dẫn: các sơ đồ tư duy, mindmap, poster, infographic về các tiết dạy đọc hiểu, tiếng Việt, nói và nghe, viết, ôn tập, củng cố kiến thức sau mỗi chủ điểm... được thiết kế bằng Canva sẽ giúp học sinh tiếp cận văn học một cách mới mẻ và thú vị, dễ dàng ghi nhớ và hệ thống kiến thức. - Tiết kiệm thời gian và công sức: kho tài nguyên phong phú của Canva, cung cấp sẵn một kho tàng hình ảnh, icon, font chữ, giúp giáo viên tiết kiệm thời gian tìm kiếm tài liệu; giao diện trực quan, dễ sử dụng, giúp giáo viên nhanh chóng tạo ra các sản phẩm chất lượng cao; Các sản phẩm có thể được lưu trữ và chia sẻ dễ dàng trên các nền tảng trực tuyến.
7. 6 Tóm lại, Canva là một công cụ vô cùng hữu ích trong việc đổi mới phương pháp dạy học Ngữ văn. Bằng cách tận dụng những ưu điểm của Canva, giáo viên có thể tạo ra những tiết học sinh động, hấp dẫn, giúp học sinh yêu thích môn học hơn và đạt được hiệu quả học tập cao. 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực. Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”. Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đã thay đổi một cách sâu rộng đến tất cả lĩnh vực trong đời sống từ kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, y tế, luật pháp,... trong đó có cả giáo dục. Trong giai đoạn đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, công nghệ thông tin được ngành giáo dục xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập và quản lý, góp phần nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục. Khi bài học có sự kết hợp, hỗ trợ của công nghệ (máy chiếu, thiết bị,...), các ứng dụng, phần mềm đang góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy. Vì vậy, trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc tích hợp công nghệ vào quá trình giảng dạy không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu thiết yếu. Trong giảng dạy môn Ngữ văn, việc ứng dụng công nghệ số cũng đang ngày càng được quan tâm và triển khai. Hình ảnh, video, âm thanh, đồ họa... được tích hợp vào bài giảng giúp học sinh dễ hình dung, ghi nhớ kiến thức. Các ứng dụng như Kahoot, Quizizz tạo ra các trò chơi, bài tập tương tác, giúp học sinh chủ động hơn trong quá trình học tập. Các nền tảng như Google Classroom, Zoom giúp học sinh và giáo viên kết nối, trao đổi kiến thức mọi lúc mọi nơi. Giáo viên có thể tạo ra các bài giảng điện tử, các tài liệu học tập số, giúp tiết kiệm thời gian so với việc viết tay. Các công cụ đánh giá trực tuyến giúp giáo viên đánh giá kết quả học tập của học sinh một cách nhanh chóng và chính xác hơn. Học sinh có thể dễ dàng tiếp cận với một lượng lớn tài liệu, sách báo, bài giảng trực tuyến. Các diễn đàn, nhóm học tập trực tuyến tạo điều kiện cho học sinh trao đổi, chia sẻ kiến thức với nhau. Tuy nhiên, tôi nhận thấy việc ứng dụng công nghệ thông tin trong thực tế giảng dạy bộ môn Ngữ văn tại trường THPT Giáp Hải vẫn còn những hạn chế: không phải tất cả học sinh đều có điều kiện tiếp cận với các thiết bị và mạng internet ổn định; một số giáo viên chưa thành thạo công nghệ, dẫn đến việc ứng dụng chưa hiệu quả, mang tính hình thức; thiếu các chương trình đào tạo bài bản để giúp giáo viên nâng cao năng lực sử dụng công nghệ trong giảng dạy; việc
8. 7 trang bị thiết bị, phần mềm và kết nối mạng internet trong nhà trường học đòi hỏi một nguồn kinh phí lớn... Canva là một công cụ thiết kế online miễn phí được thành lập vào năm 2013 bởi Melanie Perkins, (Úc). Đây là một công cụ thiết kế đồ họa trực tuyến, mở ra một không gian sáng tạo vô tận cho giáo viên trong việc chuẩn bị tài liệu dạy học và tương tác với học sinh. Công cụ này cho phép người dùng dụng miễn phí trên cả máy tính và điện thoại vô cùng tiện lợi. Người dùng có thể chỉnh sửa hình ảnh, video bằng những công cụ đơn giản giúp quá trình thiết kế trở nên nhanh chóng hơn. Hơn nữa, công cụ này còn sở hữu một kho tàng template (mẫu có sẵn) rất đa dạng và phong phú, vì vậy ngay cả khi người không giỏi về thiết kế cũng có thể sử dụng dễ dàng. Đặc biệt, Canva còn có tính năng lưu tự động và lưu lại những mẫu mà người dùng đã thiết kế. Một số ưu điểm có thể nhận thấy của giải pháp sử dụng phần mềm Canva: - Giao diện thân thiện, dễ sử dụng. Việc thiết kế trên phần mềm Canva dễ dàng, không cần kỹ năng thiết kế chuyên nghiệp vì Canva cung cấp nhiều mẫu thiết kế sẵn, học sinh có thể chỉnh sửa theo ý muốn. - Tiết kiệm thời gian và chi phí. Học sinh có thể thiết kế học liệu ngay tại nhà hoặc trên bất kỳ thiết bị nào có kết nối internet, tiết kiệm thời gian và chi phí in ấn. - Tăng tính hấp dẫn cho bài học. Các tài liệu được thiết kế bằng Canva thường có giao diện đẹp mắt, sinh động, thu hút sự chú ý của học sinh. Có thể kết hợp hình ảnh, video, âm thanh để tạo ra những bài học đa phương tiện, giúp học sinh tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn. Sử dụng Canva, giúp giáo viên dễ dàng tạo ra các bài giảng sinh động, các inforgraphic, phiếu học tập, thậm chí là các video học tập ngắn gọn và hấp dẫn, giúp giáo viên môn Ngữ văn không chỉ nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức mà còn khơi gợi hứng thú học tập cho học sinh, từ đó góp phần đổi mới và phát triển toàn diện đối với nền giáo dục. Từ những kinh nghiệm trong thực tiễn quá trình giảng dạy bộ môn Ngữ văn, tôi đã nghiên cứu và áp dụng sáng kiến giáo dục nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác giảng dạy: Sử dụng phần mềm“Canva”để thiết kế nguồn học liệu trong dạy và học môn Ngữ văn tại trường THPT. 6. Mục đích của giải pháp sáng kiến Canva là một công cụ thiết kế đồ họa trực tuyến vô cùng hữu ích, đặc biệt trong việc tạo ra các tài liệu học tập hấp dẫn và sinh động cho môn Ngữ văn. Việc áp dụng giải pháp Sử dụng phần mềm“Canva”để thiết kế nguồn học liệu trong dạy và học môn Ngữ văn tại trường THPT nhằm hướng đến những mục đích sau: - Đối với môn học: thiết kế tài liệu học tập hướng đến mục tiêu chính là nâng cao chất lượng và hiệu quả quá trình dạy và học. Bằng cách tận dụng những ưu điểm vượt trội của công cụ thiết kế đồ họa trực tuyến Canva, giáo viên và học sinh có thể tạo ra những tài liệu học tập sinh động, hấp dẫn và chuyên
9. 8 nghiệp, góp phần tạo ra một môi trường học tập tích cực, sáng tạo và hiệu quả hơn. - Đối với giáo viên: nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức; sắp xếp thông tin một cách rõ ràng, khoa học, logic, trực quan, dễ hiểu, giúp học sinh tiếp thu kiến thức nhanh chóng và hiệu quả hơn; tạo ra những tài liệu học tập đa dạng, giúp học sinh hiểu sâu hơn về bài học. - Đối với học sinh: rèn luyện và phát triển kỹ năng sáng tạo khi học sinh tự mình thiết kế các tài liệu học tập, phát huy khả năng sáng tạo và tư duy độc lập. Việc làm quen với Canva giúp học sinh làm quen với các công cụ thiết kế đồ họa, rèn luyện và phát triển năng lực công nghệ thông tin. 7. Nội dung 7.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến 7.1.1. Tên giải pháp: Sử dụng phần mềm“Canva”để thiết kế nguồn học liệu trong dạy và học môn Ngữ văn. 7.1.2. Các bước thực hiện giải pháp Để thực hiện giải pháp được đề xuất trong sáng kiến, tôi tiến hành theo các bước như sau: Bước 1: Giáo viên tập huấn sử dụng phần mềm Canva đến học sinh. Mục tiêu: tạo ra một cộng đồng học tập tích cực, trang bị cho học sinh những kỹ năng thiết yếu trong thời đại số và phát triển toàn diện các năng lực cá nhân. Cụ thể: phát triển kỹ năng thiết kế đồ họa cơ bản; tạo ra các sản phẩm sáng tạo, phục vụ cho các hoạt động học tập; nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin; phát triển kỹ năng làm việc độc lập và kỹ năng làm việc nhóm (tùy theo nhiệm vụ được giao). Cách thực hiện: Hoạt động 1: Thành lập ban CNTT và tập huấn giai đoạn 1. STT Nội dung Cách thực hiện 1 Công bố và tuyển chọn Giáo viên thông báo về việc thành lập ban thành viên CNTT đến toàn bộ lớp học, nhấn mạnh mục tiêu và lợi ích của việc tham gia. 2 Nêu tiêu chí tuyển chọn Giáo viên nêu tiêu chí: hứng thú với công nghệ, khả năng làm việc nhóm, khả năng sử dụng máy tính thành thạo... 3 Tổ chức buổi tuyển chọn Tổ chức một buổi gặp mặt để những học sinh đăng ký tham gia có thể giới thiệu bản thân và thể hiện khả năng của mình. 4 Xây dựng cấu trúc và - Xây dựng Logo. phân công nhiệm vụ - Bầu chọn ban lãnh đạo (một trưởng ban và
10. 9 hai phó ban) để điều hành các hoạt động. - Chia các thành viên thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm phụ trách một lĩnh vực khác nhau như: truyền thông, hỗ trợ thiết kế, thống kê kết quả, lưu trữ. 5 Xây dựng quy định. Giáo viên cố vấn để ban CNTT xây dựng những quy định chung để các thành viên tuân thủ, đảm bảo hoạt động của ban được diễn ra một cách hiệu quả. 6 Cung cấp tài liệu và Giáo viên cung cấp cho ban CNTT các tài liệu, nguồn lực video hướng dẫn về phần mềm Canva. 7 Hướng dẫn thiết kế - Thời gian: từ ngày 20/9/2024 đến ngày một số học liệu cơ bản 29/9/2024. trên phần mềm Canva - Hình thức: online (qua ứng dụng zoom) và cho ban CNTT trực tiếp trong một số giờ sau tiết học thêm buổi chiều trên lớp. - Lực lượng tham gia: Giáo viên, thành viên ban CNTT. - Phương tiện: Máy tính (hoặc thiết bị di động) có kết nối internet, máy chiếu (hoặc ti vi). - Nội dung cụ thể: + Thành viên ban CNTT thực hành thiết kế học liệu theo yêu cầu. + Giáo viên nghiệm thu sản phẩm, đánh giá và nhận xét, điều chỉnh (nếu có). Danh sách ban CNTT và một số hình ảnh hoạt động của ban CNTT [phụ lục] Hoạt động 2: Tập huấn giai đoạn 2 về sử dụng phần mềm Canva đến toàn bộ học sinh. - Thời gian thực hiện: từ ngày 01 tháng 10 năm 2024 đến ngày10 tháng 10 năm 2024. - Hình thức: tập huấn trực tiếp tại phòng học của nhà trường. - Lực lượng tham gia: Giáo viên, thành viên ban CNTT. - Phương tiện: Máy tính (hoặc thiết bị di động) có kết nối internet, tivi. - Nội dung cụ thể:  Tạo tài khoản và đăng nhập: - Truy cập trang web Canva: - Đăng ký tài khoản bằng email, Google hoặc Facebook.
11. 10  Tạo thiết kế mới: Sau khi đăng nhập, giao diện sẽ xuất hiện nhiều mẫu thiết kế khác nhau cho các mục đích như: Chọn mẫu muốn tạo hoặc nhấn vào "Tạo thiết kế" để bắt đầu từ một trang trắng.
12. 11  Sử dụng các công cụ: - Thanh bên trái: chứa các công cụ chính để tùy chỉnh thiết kế. - Mẫu: chọn từ hàng ngàn mẫu có sẵn. - Thành phần: thêm các hình ảnh, biểu tượng, hình dạng, đồ họa, v.v. - Tải lên: tải lên hình ảnh, video của bạn. - Phông chữ: chọn phông chữ phù hợp cho văn bản. - Màu sắc: chọn màu sắc cho nền, văn bản, hình ảnh. - Thanh trên cùng: các công cụ chỉnh sửa hình ảnh, văn bản, sắp xếp các đối tượng.  Tùy chỉnh thiết kế. - Kéo thả: kéo thả các phần tử vào vị trí mong muốn trên trang thiết kế. - Chỉnh sửa văn bản: thay đổi phông chữ, kích thước, màu sắc, căn chỉnh văn bản. - Thay đổi hình ảnh: tải lên hình ảnh hoặc chọn từ thư viện hình ảnh có sẵn của Canva. - Sử dụng các hiệu ứng: áp dụng các hiệu ứng như bóng đổ, đường viền, để làm cho thiết kế nổi bật hơn.  Bài tập thực hành Canva có rất nhiều tiện ích, nhưng giáo viên tập trung hướng dẫn học sinh 4 bài cơ bản: - Bài 1: Thiết kế một phiếu học tập - Bài 2: Thiết kế một infographic - Bài 3: Thiết kế một sơ đồ tư duy - Bài 4: Thiết kế slide thuyết trình
13. 12  Lưu và chia sẻ. Khi hoàn tất thiết kế: - Tải xuống thiết kế ở nhiều định dạng khác nhau như PNG, JPG, PDF... - Chia sẻ thiết kế trên các mạng xã hội hoặc gửi link cho người khác. Lưu ý: - Sử dụng ngôn ngữ diễn đạt cần đơn giản, dễ hiểu, tránh các thuật ngữ chuyên ngành. - Tạo nhiều cơ hội cho học sinh thực hành; khích lệ học sinh đặt câu hỏi và chia sẻ sản phẩm của mình; khuyến khích học sinh tự do sáng tạo, không bị giới hạn bởi các mẫu có sẵn.  Tài liệu tham khảo: Có nhiều tài liệu hướng dẫn sử dụng Canva miễn phí trên internet. Ví dụ video “Hướng dẫn sử dụng Canva chi tiết trong 90 phút”: Bước 2: Giáo viên xây dựng kế hoạch sử dụng phần mềm Canva trong thiết kế học liệu cho mỗi chủ điểm. Mục tiêu: thiết lập một lộ trình rõ ràng để đạt được hiệu quả trong việc sử dụng công cụ Canva để thiết kế nguồn học liệu phục vụ cho việc dạy và học môn Ngữ văn; đảm bảo các hoạt động phù hợp với mục tiêu bài học, phát huy được tối đa những năng lực của học sinh. Cách thực hiện: Hoạt động 1: Xác định các nội dung cơ bản của kế hoạch.  Giao nhiệm vụ học tập. - Giáo viên lựa chọn nội dung phù hợp và dự kiến giao nhiệm vụ học tập để học sinh thiết kế trên phần mềm Canva. Ví dụ: + Thiết kế phiếu học tập + Thiết kế infographic về tác giả, tác phẩm văn học, sự kiện, nhân vật văn học... + Thiết kế video ngắn giới thiệu về tác giả, tác phẩm... + Thiết kế sơ đồ tư duy về tri thức thể loại ở phần Tri thức Ngữ văn của mỗi bài học hoặc củng cố kiến thức về đặc trưng thể loại sau mỗi một bài học. + Thiết kế một slide thuyết trình sinh động (thay thế cho các slide Powerpoint); - Ngoài ra có thể khuyến khích học sinh tự tìm hiểu, sáng tạo khi sử dụng phần mềm Canva để: + Thiết kế báo tường về một chủ đề văn học, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng viết, trình bày và làm việc nhóm. + Chuyển thể truyện ngắn, đoạn trích văn học thành truyện tranh, giúp học sinh phát triển tư duy sáng tạo và khả năng kể chuyện. + Thiết kế thiệp chúc mừng bằng những câu thơ, đoạn văn hay để tặng thầy cô, bạn bè.
14. 13 + Thiết kế sổ tay ghi chép giúp học sinh ghi chép bài vở một cách khoa học và ngăn nắp.  Thời gian: Quy định thời gian hoàn thành các nhiệm vụ học tập.  Đối tượng: Xác định đối tượng học sinh tham gia hoàn thành nhiệm vụ học tập (cá nhân, nhóm hoặc cả lớp).  Cách thức thực hiện: những bước cơ bản, rõ ràng, tuần tự, có tính khả thi giúp đạt được mục tiêu trong mỗi nhiệm vụ học tập; cách thức nộp sản phẩm (nộp sản phẩm trực tiếp, lưu sản phẩm thành tập san, tổ chức triển lãm hoặc nộp sản phẩm trên Padlet, vv...) Hoạt động 2: Xây dựng kế hoạch. Ví dụ minh họa: Kế hoạch ứng dụng phần mềm Canva trong thiết kế học liệu cho bài học “Tây Tiến”, (Trang 44-46, Ngữ văn 12, tập một, thuộc bài 2 “Những thế giới thơ” (Ngữ văn 12, tập 1, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống). Người Thời gian Cách thức Nhiệm vụ thực thực hiện thực hiện hiện * Giáo viên thiết kế các slide thuyết - Trước - Giáo Hướng dẫn học trình và một số phiếu học tập để sử khi tiết viên sinh lựa chọn dụng trong bài dạy. dạy diễn mẫu thiết kế phù ra theo kế hợp và tùy chỉnh * Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: hoạch màu sắc, font - Nhóm 1, 2: Thiết kế Infographic chữ, hình ảnh. giới thiệu về về tác giả Quang Dũng - Nhóm 3, 4 : Thiết kế sơ đồ tư duy -05 phút - Các hệ thống hóa kiến thức về tác phẩm cuối tiết nhóm Tây Tiến. học ( văn bản 1: học sinh Cảm hoài – Bài 2, Những thế giới thơ) Học sinh tạo sản phẩm dựa trên yêu Thực hiện Học sinh - Học sinh thiết cầu của giáo viên. ở nhà kế; giáo viên hỗ trợ khi cần thiết. - Giáo viên sử dụng phiếu học tập Trong tiết Giáo Thuyết trình, trong quá trình tổ chức giảng dạy. học bài viên và thảo luận - Học sinh trình bày sản phẩm của Tây Tiến các mình và nhận “Feedback” từ giáo nhóm viên và bạn bè. học sinh
15. 14 Bước 3: Thực hiện ứng dụng phần mềm Canva trong thiết kế học liệu cho mỗi bài học. Mục tiêu: Triển khai kế hoạch đã xây dựng, điều chỉnh những điểm chưa hợp lí, những phát sinh ngoài kế hoạch để nâng cao hiệu quả của việc sử dụng phần mềm Canva trong thiết kế học liệu môn Ngữ văn. Từ đó, nâng cao chất lượng dạy và học, tạo ra những tiết học sinh động, hấp dẫn, đồng thời giúp học sinh phát triển toàn diện các kỹ năng cần thiết. Cách thực hiện: Hoạt động 1. Xây dựng nội dung cho mỗi học liệu. Trước khi bắt tay vào thiết kế học liệu trên Canva, việc xây dựng một nội dung chi tiết và mạch lạc là vô cùng quan trọng. Một nội dung tốt sẽ giúp học liệu trở nên hiệu quả và thu hút hơn. Cách xây dựng nội dung cho mỗi học liệu: - Lựa chọn những kiến thức trọng tâm, cần thiết cho chương trình học. - Sắp xếp nội dung theo một trình tự logic, dễ hiểu. Tránh trình bày quá nhiều thông tin trong một slide. - Chọn những hình ảnh phù hợp, chất lượng cao để minh họa cho nội dung. - Sử dụng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu, tránh dùng từ ngữ chuyên môn quá nhiều. Ví dụ: Kiến thức trọng tâm để thiết kế Infographic về nhà thơ Quang Dũng. Tác giả Quang Dũng - Ảnh chân dung (Năm sinh-mất) - Tên khai sinh - Quê quán - Đặc điểm thơ - Tác phẩm chính - Đánh giá chung Lưu ý: Khi thiết kế học liệu trên Canva, nên lựa chọn các mẫu có sẵn và tùy chỉnh để phù hợp với nội dung của mình. Ngoài ra, có thể sử dụng các công cụ chỉnh sửa ảnh, video để tạo ra các sản phẩm độc đáo, thu hút. Hoạt động 2. Sử dụng Canva để thiết kế học liệu theo mục đích Bài 1: Thiết kế phiếu học tập môn Ngữ văn. Việc sử dụng phiếu học tập (PHT) trong dạy học Ngữ văn phát huy được vai trò chủ thể trong hoạt động học tập của học sinh, góp phần tạo sự hấp dẫn, hứng thú trong tiết dạy. Một số loại phiếu học tập Ngữ văn: phiếu đọc, phiếu viết, phiếu nói và nghe, phiếu hẹn hò, phiếu so sánh.... Cách thức thiết kế phiếu học tập. - Chọn mục “Phiếu bài tập” (A4 Dọc) trong gợi ý .
16. 15 Bên trái màn hình, xuất hiện các gợi ý để lựa chọn và tùy chỉnh để phù hợp với nội dung. Nhấp vào các mẫu phiếu miễn phí để thỏa sức thiết kế. Những hình ảnh có sẵn của Canva ở mục “Thành phần”. Nếu muốn sử dụng ảnh của cá nhân sưu tầm được, cần đưa ảnh lên bằng cách nhấp vào mục “Tải lên”. - Tải về: Canva cho phép xuất file dưới nhiều định dạng khác nhau như PNG, JPG, PDF... Sau khi hoàn thành thiết kế, có thể tải xuống file và sử dụng nó cho các mục đích khác nhau: Chọn “Chia sẻ” “Loại tệp” “Trang” và nhấp vào nút “Tải xuống”. Sản phẩm minh họa: [phụ lục]
17. 16 Bài 2: Thiết kế một Infographic sử dụng trong môn Ngữ văn Infographic là một dạng đồ họa thông tin, kết hợp giữa văn bản, hình ảnh, biểu đồ, biểu tượng để truyền tải một lượng lớn thông tin một cách trực quan, dễ hiểu và hấp dẫn hơn so với văn bản thuần túy. Infographic có một số ưu điểm: thông tin được trình bày một cách trực quan, giúp người xem dễ dàng nắm bắt ý chính; sự kết hợp giữa hình ảnh và văn bản tạo nên sự thú vị, thu hút người xem; truyền tải được nhiều thông tin trong một không gian nhỏ, tiết kiệm thời gian; dễ dàng được chia sẻ trên các mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến khác. Infographic được sử dụng trong môn Ngữ văn với một số mục đích phổ biến như: giới thiệu một tác giả, hệ thống hóa kiến thức của một tác phẩm; khái quát đặc trưng thể loại; minh họa các bước trong quy trình viết; minh họa các bước trong quy trình nói và nghe. Cách thức thiết kế một Infographic. - Chọn mục “Infographic” trong gợi ý “Có thể bạn muốn thử...”. - Thiết kế và tải về (xem “Bài 1 - Thiết kế phiếu học tập”)
18. 17 Sản phẩm minh họa: [phụ lục]
19. 19 Bài 3: Thiết kế một sơ đồ tư duy sử dụng trong môn Ngữ văn Sơ đồ tư duy là một công cụ học tập vô cùng hiệu quả, đặc biệt đối với môn Văn. Nó giúp học sinh hệ thống hóa kiến thức một cách trực quan, logic và dễ nhớ. Sử dụng sơ đồ tư duy trong môn Ngữ văn, đem lại một số tác động tích cực như: giúp học sinh hiểu sâu sắc và toàn diện tác phẩm từ cấu trúc của tác phẩm, bố cục, nhân vật đến các sự kiện chính....; giúp học sinh nâng cao khả năng tư duy logic, sắp xếp thông tin một cách có hệ thống; giúp học sinh phát triển khả năng sáng tạo; đồng thời, sơ đồ tư duy giúp học sinh ôn tập kiến thức hiệu quả. Cách thiết kế một sơ đồ tư duy: - Chọn mục “Whiteboard” trong gợi ý. - Thiết kế và tải về (xem “Bài 1 - Thiết kế phiếu học tập”).