Thiết kế và sử dụng kết hợp infographic, bookmark, brochure trong dạy học môn Địa lí

pdf 28 trang An Diệp 10/01/2026 170
Bạn đang xem tài liệu "Thiết kế và sử dụng kết hợp infographic, bookmark, brochure trong dạy học môn Địa lí", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

File đính kèm:

  • pdfthiet_ke_va_su_dung_ket_hop_infographic_bookmark_brochure_tr.pdf

Nội dung tài liệu: Thiết kế và sử dụng kết hợp infographic, bookmark, brochure trong dạy học môn Địa lí

  1. Mẫu 02/SK CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến (Ghi giống trong đơn yêu cầu công nhận sáng kiến): THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG KẾT HỢP INFOGRAPHIC, BOOKMARK, BROCHURE TRONG DẠY HỌC MÔN ĐỊA LÍ 2. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử (Ghi ngày nào sớm hơn): 3/2024 3. Các thông tin cần bảo mật (nếu có): không 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm (Nêu rõ tình trạng và nhược điểm, hạn chế của giải pháp cũ): 4.1 Thực trạng của giải pháp cũ Trong mỗi tiết học giáo viên thường giao bài cho học sinh tìm hiểu trước ở nhà trên cơ sở tài liệu sách giáo khoa là chủ yếu. Khi lên lớp giáo viên thường dạy học sinh theo tiến trình giáo án đã soạn nên việc học và lĩnh hội tri thức còn tương đối thụ động, học sinh chưa chủ động trong việc tìm tòi thêm tri thức từ thực tế nên việc ứng dụng giữa lí thuyết và thực hành vẫn ở dạng hàn lâm. 4.2 Nhược điểm và hạn chế của giải pháp cũ Trong các giờ học sử dụng các giải pháp cũ học sinh thường thụ động, ít gợi được sự tò mò hứng thú cho các em. Các em thường tiếp nhận kiến thức 1 cách thụ động, trong những giò học, giờ kiểm tra không dễ dàng huy động được lượng kiến thức lớn, tổng hợp. Giải pháp cũ thường khó ghi nhớ, ít kích thích sự tò mò sáng tạo, không thu hút người xem, nội dung thông tin thường không có tính trực quan. Các giải pháp cũ thường tạo nên sự nhàm chán, các tiết học sử dụng giải pháp cũ thường mang lại hiệu quả không cao trong việc tiếp thu lĩnh hội kiến thức dẫn đến kết quả học tập không cao.chất lượng không được như mong muốn và kì vọng 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến:
  2. Infographic- đồ họa thông tin là dạng thức thể hiện các thông tin, dữ liệu hoặc kiến thức bằng hình ảnh trực quan. Những thiết kế này cung cấp những thông tin phức tạp qua thiết kế dưới dạng ngắn gọn, rõ ràng bằng ký hiệu, biểu tượng, hình ảnh, sự phát triển của Infographic hiện nay là kết quả tất yếu của kỷ nguyên số. Khi con người càng tiêu tốn nhiều thời gian vào biển thông tin tràn ngập của thời đại số thì vai trò của Infographic càng trở nên quan trọng vì Infographic là một công cụ cho phép cung cấp, truyền tải thông tin mới đến người đọc một cách nhanh chóng, hiệu quả. Bookmark - đối với những người hay đọc sách thì bookmark có lẽ không còn là thuật ngữ xa lạ. Bookmark được hiểu là những thẻ đánh dấu trang sách. Khi đọc sách, nếu chưa thể đọc hết, chúng ta có thể đặt bookmark ở trang đó để lần tiếp theo đọc. Không chỉ giúp đánh dấu trang sách bạn đang đọc dở, bookmark còn giúp chúng ta dễ dàng tìm ra trang sách đó nhanh chóng. Chính vì thế mà hầu như ai cũng sử dụng bookmark khi đọc sách. Nó được sử dụng rộng rãi ở các trường học, thư viện dùng để đánh dấu những trang sách, tài liệu mà các sinh viên, các thầy cô giáo đã xem dang dở để lần sau có thể xem tiếp chính xác nội dung mình cần. Boookmark được hiểu là những cái thẻ kẹp sách. Brochure (hay Pamphlet) là loại ấn phẩm quảng cáo dưới hình thức cuốn sách mỏng, hay mọi người vẫn quen với hình ảnh những tờ gấp quảng cáo. Brochure cung cấp và giới thiệu một cách chi tiết nhất về sản phẩm, dịch vụ, sự kiện, hình ảnh, của một công ty hoặc tổ chức nào đó với mục đích tiếp cận nhóm khách hàng mục tiêu của họ. Trong dạy học chúng ta có thể sử dụng brochure để thiết kế sáng tạo nội dung các bài học, nhất là đối với các bài học chuyên đề trong chương trình sách giáo khoa mới. Trong thời kì bùng nổ CNTT và đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá, đặc biệt là thi TN THPT với lượng kiến thức lớn yêu cầu học sinh cần ghi nhớ, vận dụng trong quá trình học và ôn tập, kiểm tra do đó việc cần có những phương tiện dạy học mới nhằm đơn giản hóa cách thức thể hiện thông tin để hỗ trợ đắc lực cho việc tiếp nhận của người học là một yêu cầu cấp thiết trong quá trình dạy và học có rất nhiều phương pháp phương tiện hỗ trợ quá trình học tập như sử dụng sơ đồ tư duy, sơ đồ kiến thức, dạy học trực tuyến và các phần mềm hỗ trợ và sử dụng
  3. kết hợp Infographic, bookmark và brochure là một giải pháp hợp lý cho yêu cầu đó. Với đặc điểm nổi trội là khả năng tổng hợp, khái quát hóa, tính thẩm mĩ, tính sáng tạo, Infographic, bookmark và brochure có thể trở thành một công cụ, một giải pháp mới, góp phần nâng cao hứng thú và hiệu quả học tập bộ môn. Những trang Infographic, bookmark và brochure ngắn gọn về nội dung, màu sắc và hình ảnh bắt mắt sẽ thu hút học sinh và hỗ trợ học sinh tốt hơn trong quá trình học tập Địa lí vì khá nhiều kiến thức với đại đa số học sinh. Mặc dù có nhiều ưu thế nổi trội trong việc truyền tải thông tin, có tiềm năng trong việc cải thiện hứng thú học tập của học sinh nhưng trên thực tế, nghiên cứu và ứng dụng Infographic, bookmark và brochure trong dạy học Địa lí vẫn còn là một vấn đề mới mẻ, chưa được khai thác hiệu quả. Với những đặc tính của mình, Infographic, bookmark và brochure có thể được sử dụng như là một phương tiện dạy học mới với chức năng chính là chuyển hóa thông tin, đánh dấu, trình bày có trọng tâm các thông tin một cách ngắn gọn thay cho việc đọc hàng trang giấy như cách thức truyền thống, ngoài ra đói với việc dạy học online việc sử dụng kết hợp Infographic, bookmark và brochure đã được kiến tạo rộng rãi trên nhiều nền tảng và tạo ra lợi thế lớn cho việc dạy-học. Đối với người đọc nói chung và người học nói riêng, Infographic, bookmark và brochure được yêu thích nhờ rất ít chữ nhưng lại đầy đủ nội dung cần biết, hình ảnh minh họa phong phú, đẹp mắt. Điều này phần nào đáp ứng tâm lí của học sinh hiện nay đó là mong muốn được giảm áp lực trong việc thu nhận kiến thức. Đề tài này nhằm giới thiệu những thông tin cơ bản về Infographic, bookmark và brochure như một phương tiện hỗ trợ tốt cho công tác dạy học mới. 6. Mục đích của giải pháp sáng kiến (Nêu rõ mục đích khắc phục các nhược điểm của giải pháp cũ hoặc mục đích của giải pháp mới do mình tạo ra): Mục đích chính của thiết kế Infographic, bookmark và brochure là nhằm trình bày thông tin sao cho trở nên gọn gàng, súc tích, dễ nắm bắt được trọng tâm và thu hút được sự quan tâm, chú ý của người xem hơn. Việc sử dụng Infographic, bookmark và brochure trong dạy học môn Địa lí là một giải pháp hiệu quả thu hút sự chú ý của học sinh, giúp học sinh học nhanh, nhớ lâu, tổng hợp kiến thức tốt và phát huy cá tính sáng tạo của học sinh, đồng thời đáp
  4. ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại, khơi dậy được hứng thú học tập, tư duy sáng tạo của học sinh. Trên cơ sở tìm hiểu khái niệm, khẳng định vai trò của Infographic, , bookmark và brochure đề tài nghiên cứu về thiết kế và đề xuất một số biện pháp sử dụng có hiệu quả Infographic, bookmark và brochure để dạy và ôn tập môn Địa lí. Qua đó, thúc đẩy tính tích cực, chủ động của học sinh cũng như tăng khả năng tư duy và sáng tạo trong quá trình dạy học đọc hiểu nhằm phát triển các năng lực cơ bản và chuyên biệt mà CTGDPT 2018 đã xây dựng. 7. Nội dung: 7.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến (Nêu rõ, chi tiết và đầy đủ các bước thực hiện giải pháp mới hoặc cải tiến và có thể minh họa bằng các bản vẽ, thiết kế, sơ đồ, ảnh chụp mẫu sản phẩm, đĩa, bảng biểu, số liệu, ): 7.1.1 Tổng quan về Infographic, bookmark và brochure. 7.1.1.1 Khái niệm về Infographic, bookmark và brochure Infographic là từ ghép giữa information (thông tin) và graphic (đồ họa). Hiện nay, có nhiều định nghĩa Infographic khác nhau: Infographic là hình ảnh đồ họa thể hiện thông tin, dữ liệu hoặc kiến thức nhằm thể hiện thông tin phức tạp một cách nhanh chóng và rõ ràng. Đồ họa có thể được tăng cường bởi các biểu tượng, hình dạng, màu sắc và các yếu tố hình ảnh khác nhưng nhìn chung, từ ngữ vẫn là yếu tố được nhấn mạnh bởi loại info này. Hay theo từ điển Oxford, Infographic là cách thể hiện trực quan thông tin hoặc dữ liệu như dạng biểu đồ, sơ đồ. Như vậy, Infographic được hiểu đơn giản là thiết kế đồ họa thông tin, cụ thể chính là dạng thức thể hiện các thông tin, dữ liệu hoặc kiến thức bằng hình ảnh trực quan. Đây là sản phẩm đồ họa mô tả thông tin về một lĩnh vực, vấn đề nào đó. Thông tin trong Infographic được giải thích một cách trực quan thông qua các hình ảnh. Mục đích chính của Infographic là thể hiện một chủ đề phức tạp thành những hình ảnh đơn giản, thẩm mĩ, giúp người xem dễ dàng tiếp cận và ghi nhớ thông tin. Infographic là kiểu thiết kế đồ họa chủ yếu dựa vào các hình tượng trực quan để mô phỏng cho những dữ liệu thông tin, với thiết kế kiểu này người dùng dễ dàng thu thập dữ liệu một cách nhanh nhất. Như trong ví dụ dưới đây, Infographic sử dụng các hình ảnh nổi bật, lôi cuốn để truyền đạt thông tin một cách nhanh chóng và rõ ràng.
  5. Bookmark - Đối với những người hay đọc sách thì bookmark có lẽ không còn là thuật ngữ xa lạ. Bookmark được hiểu là những thẻ đánh dấu trang sách. Khi đọc sách, nếu chưa thể đọc hết, chúng ta có thể đặt bookmark ở trang đó để lần tiếp theo đọc. Không chỉ giúp đánh dấu trang sách bạn đang đọc dở, bookmark còn giúp chúng ta dễ dàng tìm ra trang sách đó nhanh chóng. Chính vì thế mà hầu như ai cũng sử dụng bookmark khi đọc sách, hiện nay bookmark được sử dụng rộng rãi ở các trường học, thư viện. Cũng tương tự như bookmark sách truyền thống, hiện nay bookmark đã được nghiên cứu và phát triển trên nền tảng Internet. Nói 1 cách cụ thể hơn thì bookmark được ứng dụng trên các trình duyệt như Chrome, Cốc Cốc, Safari, Brochure (hay Pamphlet) là loại ấn phẩm quảng cáo dưới hình thức cuốn sách mỏng, hay mọi người vẫn quen với hình ảnh những tờ gấp quảng cáo. Brochure cung cấp và giới thiệu một cách chi tiết nhất về sản phẩm, dịch vụ, sự kiện, hình ảnh, của một công ty hoặc tổ chức nào đó với mục đích tiếp cận nhóm khách hàng mục tiêu của họ. Qua đó, khách hàng sẽ có những đánh giá và đưa ra quyết định lựa chọn tiêu dùng của mình. Brochure là một trong những phương tiện tiếp thị linh hoạt và phổ biến nhất hiện nay. Không có bất cứ quy định về địa điểm cũng như thời gian mang brochure đến tay khách hàng. Tuy nhiên, doanh nghiệp luôn biết cách tận dụng những điều kiện thuận lợi để làm điều này như tại các điểm bán hàng của doanh nghiệp, tại các điểm giới thiệu sản phẩm ở hội chợ, festival ngành hàng, hay tại các sự kiện quảng bá hình ảnh thương hiệu hàng năm của doanh nghiệp. 7.1.1.2. Đặc điểm của Infographic, bookmark và brochure Infographic, bookmark và brochure là một sản phẩm độc đáo, thường mang dấu ấn cá nhân, đa dạng về màu sắc và cách trình bày. Mỗi một sản phẩm Infographic, bookmark và brochure là một sản phẩm thể hiện đồ riêng của người thiết kế. Cùng một nội dung, thông tin, nhưng cách thể hiện của mỗi người là hoàn toàn khác nhau tùy vào góc nhìn của mỗi người cũng như mục đích thành lập Infographic, bookmark và brochure đó. Nhưng nhìn chung, các Infographic, bookmark và brochure đều có chung các đặc điểm sau:
  6. Infographic, bookmark và brochure mang tính khái quát cao: Tính khái quát của Infographic, bookmark và brochure được đảm bảo bởi hệ thống hình ảnh biểu tượng cho phép cung cấp một lượng lớn thông tin; vừa làm rõ những dữ liệu phức tạp, vừa tổng hợp thông tin thông qua cách sắp xếp các nội dung và biểu tượng. Cung cấp thông tin phức tạp qua các biểu tượng phù hợp; vừa làm rõ những dữ liệu phức tạp, vừa cho phép truyền tải một lượng lớn thông tin thông qua các biểu tượng. Infographic, bookmark và brochure thể hiện tổng quát, rõ ràng, chính xác các nội dung. Thông qua Infographic, bookmark và brochure, các thông tin sẽ trở thành một nội dung có giá trị được đơn giản hóa mà bất kì một người nào cũng có thể hiểu. Màu sắc, phông chữ và hình ảnh phải hỗ trợ cho việc giải thích và không hạn chế sự hiểu biết. Infographic, bookmark và brochure có tính sáng tạo: Infographic, bookmark và brochure là một sản phẩm độc đáo, mang đậm dấu ấn cá nhân của người thiết kế, đa dạng về màu sắc và ý tưởng trình bày. Mỗi một sản phẩm Infographic, bookmark và brochure là một sản phẩm thể hiện ý đồ riêng của người thiết kế. Infographic, bookmark và brochure có tính thẩm mĩ: So với cách truyền tải nội dung thông thường bẳng các đoạn văn bản, Infographic, bookmark và brochure gây ấn tượng và hứng thú với người đọc về màu sắc, cách thức thể hiện sáng tạo các nội dung. Sự sắp xếp hợp lý các hình ảnh, số liệu, thông tin ngắn gọn trong các bố cục hài hòa chính là cơ sở tạo nên tính thẩm mĩ của Infographic, bookmark và brochure. 7.1.1.3. Ưu điểm của Infographic, bookmark và brochure Thông tin trực quan: Infographic, bookmark và brochure mang rất nhiều ưu điểm nổi bật so với hình thức trình bày thông tin như truyền thống. Bởi lẽ, thay vì trình bày thông tin dài, khô khan, khó tiếp thu và gây nhàm chán cho người đọc, chúng ta có thể thay thế thông tin đó bằng những hình ảnh sống động và cụ thể. Những Infographic, bookmark và brochure thường được bố trí khoa học, đẹp mắt và theo một cách dễ hiểu nhất nhằm giúp người đọc có thể hiểu được. Trình bày, nhấn mạnh thông tin quan trọng: Infographic, bookmark và brochure không chỉ được biết đến là các tác phẩm nghệ thuật, điều quan trọng mà người xem muốn biết chính là lượng thông tin từ thiết kế Infographic, bookmark và
  7. brochure. Có thể khi nhìn vào, bạn sẽ bị ấn tượng bởi cách trình bày, nhưng sau đó sẽ bị thu hút bởi nội dụng mà nó truyền tải. Thu hút người xem: Với cách trình bày ấn tương và độc đáo của Infographic, bookmark và brochure bạn sẽ chú ý vào những hình ảnh, màu sắc, đường nét đó. Dù chưa biết gì về nó nhưng chắc chắn ánh mắt của bạn không thể nào bỏ qua những mẫu thiết kế này dù ở trên máy chiếu, mặt giấy hay màn hình điện thoại. Thông tin dễ hiểu: Các thông tin khi trình bày trên Infographic, bookmark và brochure đều được đơn giản hóa. Nếu là một người thích thu thập thông tin từ đồ thị, biểu đồ, chắc hẳn bạn sẽ cảm thấy hứng thú hơn khi chúng được trình bày bằng những hình ảnh thú vị. Bạn không cần mất thời gian suy nghĩ mỗi khi đọc tài liệu nhưng vẫn có thể nắm bắt thông tin chính xác với Infographic, bookmark và brochure. Không bị nhàm chán: Nhiều thông tin phức tạp trong chương trình học gây nhàm chán cho người học. Rất ít học sinh có thể học và ghi nhớ được hết những nội dung đã được học. Dễ dàng tiếp cận: Bước vào thời đại công nghệ 4.0, internet bùng nổ mạnh mẽ đã khiến Infographic, bookmark và brochure trở nên phổ biến hơn. Khi dùng công cụ tìm kiếm, bạn có thể thấy chúng xuất hiện rất nhiều, thậm chí chúng còn được in hẳn ra giấy giúp mọi người tiếp cận dễ hơn. Mặt khác, đối với cả những khu vực vùng sâu, miền núi, Infographic, bookmark và brochure có thể được thiết kế và xây dựng bằng các phương pháp thủ công truyền thống như viết, vẽ tay, sử dụng các công cụ đơn giản để xây dung: Trên giấy, trên bìa cacton cứng, mảnh gỗ nhỏ vừa gây được hứng thú cho học sinh, vừa phát huy được tính tư duy sáng tạo của học sinh và phù hợp với đặc thù từng vùng miền Thuyết phục người xem: Nhờ vào sự sáng tạo trong thiết kế, mọi thông tin đều được sắp xếp theo một cách súc tích và rõ ràng. Nhờ đó mà Infographic, bookmark và brochure tăng thêm sự thuyết phục người đọc, những người thường nghi ngờ về sự chính xác của những số liệu được trình bày trên đó.
  8. Dễ ghi nhớ: Đặc điểm của các thiết kế Infographic, bookmark và brochure đều đa dạng về màu sắc và chi tiết. Điều này khiến người xem nắm bắt thông tin nhanh chóng và những hình ảnh đó sẽ lưu lại trong trí nhớ tốt hơn so với ngôn từ. Nội dung rõ ràng: Vì trình bày theo một cách khoa học nên thông tin được sắp xếp vô cùng dễ hiểu, mạch lạc, ít xảy ra hiểu lầm. Vậy nên khi xem Infographic, bookmark và brochure, người dùng hạn chế được sự khó hiểu của người xem hay mắc phải khi đọc quá nhiều trang văn bản. 7.1.1.4. Lợi thế của Infographic, bookmark và brochure trong dạy học Trong các thế mạnh của Infographic, bookmark và brochure, có những điểm có thể hỗ trợ tốt cho giáo dục để đưa Infographic, bookmark và brochure vào dạy học Địa lí như một phương tiện dạy học mới, đáp ứng được những yêu cầu trong giảng dạy Địa lí hiện nay. Cụ thể: Dễ ghi nhớ, nhớ lâu: Infographic, bookmark và brochure với hệ thống thông tin tổng hợp hoặc theo từng chủ đề riêng biệt, nhờ đó người xem có khả năng ghi nhớ lâu hơn do trình bày chuyên sâu về một nội dung nào đó. Khoa học đã chứng minh, với dữ liệu rời rạc, não chỉ đơn giản giải mã ý nghĩa của chúng mà không có chức năng ghi nhớ. Trái lại, thông tin đã được hệ thống sẽ kích thích các khái niệm có sẵn trong não, liên hệ đến cảm xúc, suy nghĩ và để lại ấn tượng lâu dài. Việc sử dụng những màu sắc tươi sáng, biểu đồ, hình ảnh đa dạng làm cho người xem nhớ đến Infographic, bookmark và brochure một cách dễ dàng. Bạn nên nhớ rằng con người thường lưu lại trong trí nhớ hình ảnh tốt hơn là từ ngữ. Tương tự như những mẩu quảng cáo trên truyền hình, hiệu quả tác động lên khách hàng là cao hơn thông qua ngôn ngữ hình ảnh. Hình ảnh trực quan là thế mạnh vượt trội của Infographic, bookmark và brochure. Để tiết kiệm thời gian, đồng thời giúp học sinh tránh nhàm chán và nhớ lâu hơn, Infographic, bookmark và brochure hỗ trợ xử lý và sắp xếp một cách hợp lý các thông tin cần thiết khiến học sinh chú ý vào cách trình bày ấn tượng của Infographic và tự hỏi xem những biểu đồ, màu sắc, đường nét, hình ảnh Bằng cách này, HS có thể tiếp thu được nhiều thông tin chỉ trong một thời gian rất ngắn. Tạo sự thu hút người học: hình ảnh giúp người xem cảm thấy dữ liệu hấp dẫn và thu hút hơn. Giữa rất nhiều thông tin cập nhật mới liên tục trên internet, một
  9. Infographic, bookmark và brochure có khả năng được chọn đọc nhiều gấp 30 lần so với bài viết hoặc biểu đồ đơn giản. Những lợi thế trên là những điểm cần thiết đối với một phương tiện dạy học mới mà bộ môn Địa lí có thể sử dụng. Có thể nói, sử dụng Infographic, bookmark và brochure vào giảng dạy Địa lí sẽ giúp người dạy giảm bớt việc mô tả thông tin, số liệu mà tập trung vào phân tích nội dung. Đồng thời nội dung bài học được sẽ được truyền tải “mềm” hơn, thu hút hơn, giúp người học tiếp thu nhanh hơn, dễ dàng nắm bắt thông tin quan trọng trong bài học. 7.1.1.5. Bố cục của Infographic, bookmark và brochure. Bố cục cơ bản của một Infographic, bookmark và brochure bao gồm ba phần: chủ đề, kênh hình và kênh chữ. Trong đó, chủ đề là tên bao quát nội dung sẽ thể hiện; kênh hình là những hình ảnh, biểu tượng, biểu đồ, bản đồ và kênh chữ có thể là nội dung chính hoặc bổ trợ làm rõ các biểu tượng. Infographic, bookmark và brochure thể hiện bằng các yếu tố đồ họa và hình ảnh thu hút sự chú ý bằng cách sắp xếp các nội dung, thông tin một cách khoa học và độc đáo nhất theo ý đồ mong muốn của người dạy. Tuy nhiên, một Infographic, bookmark và brochure có nhiều thông tin nếu không được sắp xếp bố cục một cách hợp lí sẽ dễ dẫn đến tác dụng ngược, gây rối loạn cho người đọc không thể tập trung vào những nội dung quan trọng và có thể gây hiệu ứng ngược trong việc tiếp nhận thông tin. 7.2. Các bước xây dựng một Infographic, bookmark và brochure. Xác định chủ đề của Infographic, bookmark và brochure: Trước hết bạn cần xác định được nội dung và chủ đề mình muốn truyền tải, từ đó hình mới hình dung được các yếu tố như phong cách thiết kế, màu sắc, nội dung sẽ sử dụng. Việc chọn chủ đề cho Infographic, bookmark và brochure cần được chú trọng, tốt nhất hãy tìm một lĩnh vực, nội dung nào đó cụ thể giúp mang đến nhiều kiến thức cho người xem. Hiện nay đối với dạy học Địa lý có rất nhiều bài học, nhiều nội dung, lĩnh vực và ở mỗi khối lớp có thêm các chuyên đề Địa lý, với phạm vi rộng như vậy đây chính là lợi thế trong việc lựa chọn chủ đề để thiết kế Infographic, bookmark và brochure. Xây dựng ý tưởng: Mục đích của việc lên ý tưởng sẽ giúp bạn dễ chọn lọc những số liệu, hình ảnh và từ ngữ phù hợp để dùng cho Infographic, bookmark và
  10. brochure. Bạn có thể phác thảo sơ qua bố cục trình bày, nếu muốn xây dựng Infographic, bookmark và brochure theo dạng website hoặc video thì nên có một kịch bản chi tiết để không bỡ ngỡ khi làm. Thu thập thông tin: Khi đã xác định được chủ đề cần thực hiện, bạn hãy tiến hành tìm kiếm thông tin từ sách báo, internet hoặc những nguồn khác. Dựa trên ý tưởng, cách sắp xếp mà chọn những số liệu, ngôn từ và tài liệu cần thiết. Bí kíp giúp Infographic, bookmark và brochure luôn thành công đó là “càng đơn giản càng tốt”. Bởi vì nếu muốn xem, người dùng có thể chọn các trang khác thay vì Infographic, bookmark và brochure của bạn. Khi họ chọn bạn, tức là thiết kế Infographic, bookmark và brochure của bạn có sự khác biệt so với những nơi khác. Thu thập hình ảnh, icon, kí hiệu: Mỗi Infographic, bookmark và brochure nên sử dụng một loại Icon cùng phong cách, cùng màu sắc để trông hài hòa về mặt thẩm mỹ và không bị “rối mắt” khiến việc theo dõi dễ dàng hơn. Ví dụ như sử dụng Icon phẳng, đơn màu hay nhiều màu sắc, hay Icon minh họa 3D với nhiều chi tiết hơn. Như chúng ta có thể thấy trong Infographic, bookmark và brochure này, nhiều icon chung phong cách có thể được kết hợp để tạo ra một hình ảnh có sức ảnh hưởng để truyền đạt và minh họa cho một nội dung nào đó. Lựa chọn bố cục Infographic, bookmark và brochure: Khi xác định mục đích thiết kế, cần hình dung một cách rõ nét về nhiệm vụ thiết kế: thiết kế Infographic, bookmark và brochure về 1 chủ đề, đất nước, đặc điểm nổi bật hay so sánh, giải thích, mối liên hệ giữa các nội dung ? xác định chủ đề và nội dung muốn truyền tải trong Infographic, bookmark và brochure để có thể hình dung được các yếu tố như màu sắc, phong cách thiết kế sẽ sử dụng. Từ nhiệm vụ và mục đích, lựa chọn bố cục (có sẵn hoặc tự thiết kế) sao cho phù hợp với nội dung và cá tính sáng tạo của cá nhân. Các ứng dụng thiết kế Infographic, bookmark và brochure sẵn sàng cung cấp một kho dữ liệu về các bản thiết kế mẫu với những bộ khung, những bảng màu được phân loại và sắp xếp sẵn để hình dung con đường thiết kế dễ dàng hơn. Điều quan trọng là cần lựa chọn trong số những bộ khung đó, mẫu nào thực sự phù hợp với nội dung chủ đề thiết kế.
  11. Thực hiện thiết kế Infographic, bookmark và brochure: Bước này sẽ bắt tay vào thiết kế Infographic, bookmark và brochure khi đã chuẩn bị đầy đủ những gì cần có để tạo ra Infographic, bookmark và brochure. Khi xây dựng chủ đề, profile bài học, chuyên đề cần lựa chọn những hình ảnh, biểu tượng đặc trưng, những slogan hoặc title nổi bật được nội dung chủ đề. Khi sử dụng những con số trên biểu đồ, bạn hãy cân nhắc xem nên dùng loại nào cho thích hợp. Xác định màu nền cho Infographic, bookmark và brochure rất quan trọng vì nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình xây dựng Infographic, bookmark và brochure nói chung hay khâu thiết kế bố cục nói riêng rất lớn. Căn cứ vào chủ đề, việc xác định rõ màu nền ngay từ đầu sẽ giúp người thiết kế phù hợp với chủ đề (ví dụ như chủ đề nông nghiệp thường có màu xanh lá cây, chủ đề về sa mạc có màu vàng nâu, biến đổi khí hậu thể hiện sự đối lập bằng màu xanh lá và nâu vàng ), hình dung được những việc sắp thực hiện và các ý tưởng kế tiếp về màu sắc và cách thể hiện nội dung cần thiết. Màu nền cho Infographic, bookmark và brochure nên sử dụng màu sắc phổ quát, tránh pha trộn hỗn hợp nhiều hơn hai màu trừ khi thật cần thiết. Người thiết kế cần nắm được các quy tắc cơ bản về bóng tối và ánh sáng, sự tương phản giữa màu nóng và lạnh, tối và sáng để tạo khả năng chi phối các nội dung trên Infographic, bookmark và brochure. Bạn cũng lưu ý đến độ phân giải và kích thước của hình ảnh dùng trong Infographic, bookmark và brochure. Đã có nhiều trường hợp dù đã thiết kế công phu nhưng chất lượng ảnh xuất ra vô cùng thấp khiến người dùng không thể nào đọc hết được nội dung vì quá nhỏ.
  12. Hình 2. Giao diện phần mềm Adobe Photoshop dùng thiết kế Infographic,bookmark và brochure Sử dụng các công cụ để thiết kế Infographic, bookmark và brochure: Phần mềm tạo Infographic, bookmark và brochure khuyến khích sử dụng: Microsoft word, Microsoft Powpoint, Microsoft Publisher, Visme, Canva, classln Vietnam, Piktochart, Adobe Photoshop, Adobe Spark . Adobe là bộ phần mềm thiết kế đồ họa đẹp việc sử dụng Adobe với các biểu tượng hoặc thậm chí hình ảnh minh họa. Phần mềm có thể trình bày các thông tin một cách rõ ràng, dễ hiểu hơn. Powerpoint: Đây là một trong những công cụ truyền thống và phổ biến; cũng đồng thời là phương tiện có thể sử dụng để thiết kế Infographic, bookmark và brochure nhất là khi các thao tác với Powerpoint của hầu hết mọi người đều thuần thục. Powerpoint có hệ thống các mẫu trình bày với màu sắc hài hòa, kĩ thuật tinh tế hỗ trợ cho việc thiết kế Infographic một cách dễ dàng nhất. Bài hướng dẫn của thầy Bùi Duy Phương học sinh làm Infographic bằng phần mềm Powerpoint: Canva: Là một công cụ thiết kế trực tuyến dễ sử dụng, phù hợp cho nhiều đối tượng. Với hàng loạt những mẫu Infographic miễn phí cùng rất nhiều những biểu tượng, biểu đồ, phông chữ đẹp mắt,... Canva cũng cung cấp cho người dùng một thư
  13. viện hình ảnh, biểu tượng, phông chữ và tính năng rộng lớn để lựa chọn. Canva còn cung cấp một hệ thống bảng thiết kế có sẵn, đã được phối màu và chỉ cần những cú click chuột đơn giản đã có thể tạo ra các Infographic bắt mắt như thiết kế chuyên nghiệp. Giao diện trang web khá trực quan và dễ dàng sử dụng, thư viện hình ảnh cũng vô cùng phong phú. Học sinh cũng có thể tải ứng dụng Canva vào thao tác thuận lợi trên các thiết bị di động. Tuy nhiên, hạn chế của Canva là có một số tài nguyên trong Canva bị tính phí. Bài viết tham khảo cách sử dung Canva: 7.3. Sử dụng Infographic, bookmark và brochure trong dạy học Địa lí. 7.3.1. Sử dụng Infographic, bookmark và brochure khi tạo động cơ và hứng thú học tập cho học sinh. Được xem là biện pháp có ý nghĩa đặc biệt đối với việc hình thành kiến thức trên cơ sở hoạt động tư duy độc lập của học sinh, khởi động có sử sụng Infographic, bookmark và brochure theo nguyên tắc dạy học nêu vấn đề gồm các bước: Bước 1: Nêu vấn đề. Bước 2: Dẫn dắt học sinh vào tình huống có vấn đề. Bước 3: Đưa ra hình ảnh cung cấp thông tin cho học sinh. Trong đó, phần trình bày nêu vấn đề có vai trò rất quan trọng vì nó khơi gợi và quyết định hoạt động tư duy của học sinh khi các em phải sử dụng vốn kiến thức cũ để giải quyết một điều mới, điều chưa biết. Sự trở ngại trong tư duy đó sẽ kích thích các em hứng thú với việc đi tìm câu trả lời trong nội dung bài học.
  14. Hình 3. Khái quát về đất nước Nhật Bản. 7.3.2. Sử dụng Infographic, bookmark và brochure khi tổ chức cho học sinh chiếm lĩnh kiến thức mới Tổ chức cho học sinh chủ động chiếm lĩnh kiến thức mới đối với mộn học và trong các giờ học Địa lí là nội dung trọng tâm mà giáo dục Địa lí hướng đến trong
  15. chương trình phổ thông, nhằm đảm bảo thực hiện mục tiêu giáo dục về kiến thức. Nghiên cứu khoa học đã chứng minh kiến thức đến với con người trong học tập là 1% qua vị giác, 2% qua xúc giác, 3% qua khứu giác, 10% qua thính giác và 85% qua thị giác. Sử dụng Infographic sẽ huy động tới 85% khả năng của thị giác học sinh trong học tập. Do đó, việc thiết kế các Infographic, bookmark và brochure hỗ trợ học sinh chiếm lĩnh kiến thức mới có thể là một cách tác động trực quan, khiến học sinh tập trung và hứng thú hơn với nội dung bài học. Để sử dụng Infographic, bookmark và brochure có hiệu quả trong quá trình hướng dẫn học sinh chiếm lĩnh kiến thức mới có thể tiến hành như sau: - Đối với chương trình Địa Lý ở mỗi khối: Bước 1: Giáo viên yêu cầu học sinh nghiên cứu mục lục để nắm được toàn bộ nội dung tổng quát chương trình Địa lý của từng khối: Số chương, số bài, nội dung. Bước 2: Hướng dẫn học sinh cách thiết kế bookmark cho từng nội dung( chương nào, tranh=g bao nhiêu), thông qua đó học sinh có thể lĩnh hội, ghi nhớ được một cách tổng quan chương trình Địa lý theo khối lớp và vị trí cấu trúc sắp xếp chương trình. Bước 3: Học sinh đề xuất và trình bày ý tưởng về các thiết kế cho từng nội dung. Ví dụ: Bước 1: Trình chiếu, phát Infographic, bookmark và brochure ( Nội dung kiến thức đầy đủ, phiếu học tập ) cho học sinh, yêu cầu học sinh quan sát, nghiên cứu nội dung. Bước 2: Giáo viên phát vấn: Infographic, bookmark và brochure đó cho em biết những thông tin gì hay các em cầ tìm hiểu những thông tin gì để hoàn thiện nội dung của Infographic, bookmark và brochure đó ? Học sinh bằng nhận thức của mình, đưa ra các câu trả lời (Giáo viên có thể khuyến khích thưởng điểm cho học sinh trả lời nhanh nhất, đúng nhất hoặc giải thích tốt nhất mối liên hệ giữa các thông tin được thể hiện trong Infographic, bookmark và brochure). Bước 3: Giáo viên nhận xét các câu trả lời, củng cố nội dung kiến thức. Như vậy, quá trình chiếm lĩnh kiến thức mới của bài học được tiến hành chủ yếu dựa trên phần làm việc của học sinh với Infographic, bookmark và brochure,
  16. giáo viên chỉ là người định hướng về mặt nội dung. Học sinh sẽ đi từ hứng thú quan sát hình ảnh trực quan, ghi nhận thông tin nhanh gọn đến tư duy Địa lí , bày tỏ quan điểm cá nhân qua việc trả lời các câu hỏi định hướng của giáo viên. Ví dụ khi tìm hiểu chuyên đề biến đổi khí hậu Hình : Giới thiệu nội dung chuyên đề Biến đổi khí hậu
  17. Giáo viên đưa ra Infographic, bookmark và brochure trên cho em biết những thông tin gì? Học sinh bằng nhận thức của mình, đưa ra các câu trả lời 7.3.3. Sử dụng Infographic, bookmark và brochure trong củng cố kiến thức. Hoạt động củng cố kiến thức là hoạt động thường xuyên cần được tiến hành cuối mỗi bài học, yêu cầu học sinh phải vận dụng những kiến thức vừa tiếp thu được để giải quyết những nhiệm vụ cụ thể, qua đó giáo viên có thể đánh giá sơ bộ xem học sinh đã nắm được kiến thức hay chưa và nắm được ở mức độ nào. Về hình thức, giáo viên có thể tiến hành củng cố kiến thức cho học sinh dưới các dạng như trình bày, luyện tập, bài thực hành, giúp cho các em thực hiện tất cả những hiểu biết ở trên lớp và biến những kiến thức thành kĩ năng. Hoạt động luyện tập củng cố cũng có thể thực hiện qua hoạt động cá nhân rồi đến hoạt động nhóm để các em học tập lẫn nhau, tự sửa lỗi cho nhau, giúp cho quá trình học tập hiệu quả hơn. Sử dụng Infographic trong các tiết ôn tập TN THPT để hệ thống lại kiến thức cho học sinh, cách thường sử dụng và có ưu thế nhất chính là thông qua hệ thống bài
  18. tập Địa lí. Do đó, có thể sử dụng Infographic, bookmark và brochure để thiết kế các bài tập Địa lí cho học sinh. Các bước tiến hành cụ thể như sau: Bước 1: Yêu cầu học sinh về nhà vẽ hoặc dùng phần mềm thiết kế tóm tắt nội dung bài học. Bước 2: Hướng dẫn học sinh thực hiện (có thể làm trên điện thoại, máy tính hoặc vẽ ra giấy), có hỗ trợ nếu học sinh gặp khó khăn. Bước 3: Nhận sản phẩm, nhận xét, đánh giá, trình chiếu Infographic của giáo viên. Ví dụ: Tiết ôn tốt nghiệp thiên nhiên phân hóa đa dạng giáo viên dùng Infographic để củng cố kiến thức tiết ôn.
  19. Hình 6. Thiên nhiên phân hóa đa dạng 7.3.4. Sử dụng Infographic, bookmark và brochure trong kiểm tra kiến thức. Hoạt động luyện tập củng cố cũng có thể thực hiện thông qua Infographic trống để học sinh điền các nội dung thiếu trong nội dung bài học, giúp cho quá trình củng cố kiến thức quả hơn. Các bước tiến hành cụ thể như sau: