Đề cương ôn tập kiểm tra cuối học kì II Ngữ văn 12 - Năm học 2204-2025 - Trường THPT Sơn Động số 3

Nội dung tài liệu: Đề cương ôn tập kiểm tra cuối học kì II Ngữ văn 12 - Năm học 2204-2025 - Trường THPT Sơn Động số 3

1. TRƯỜNG THPT SƠN ĐỘNG SỐ 3 ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA CUỐI HỌC KỲ II NHÓM: VĂN Môn: Ngữ văn ; Lớp 12 Năm học: 2024 – 2025 I. HÌNH THỨC KIỂM TRA: Tự luận 100% II. THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 phút. III. NỘI DUNG A. KIẾN THỨC VỀ THỂ LOẠI BÀI 6: HỒ CHÍ MINH “ VĂN HÓA PHẢI SOI ĐƯỜNG CHO QUỐC DÂN ĐI” 1. Tác gia Hồ Chí Minh: Quan điểm sáng tác, văn chính luận, truyện và kí, thơ ca Hồ Chí Minh. 2. Tính khẳng định và phủ định trong văn nghị luận. Bài 7: SỰ THẬT TRONG TÁC PHẨM KÍ 1. Phóng sự 2. Hồi kí 3. Ngôn ngữ trang trọng và ngôn ngữ thân mật BÀI 8: DỮ LIỆU TRONG VĂN BẢN THÔNG TIN 1.Vai trò của dữ liệu trong văn bản thông tin. 2.Dữ liệu sơ cấp và dữ liệu thứ cấp 3.Tính cập nhật và độ tin cậy của dữ liệu. BÀI 9: VĂN HỌC VÀ CUỘC ĐỜI 1.Giá trị của tác phẩm văn học: giá trị nhận thức, giá trị giáo dục, giá trị thẩm mĩ, giá trị văn hóa. 2.Chủ đề, tư tưởng và cảm hứng của tác phẩm văn học B. CẤU TRÚC BÀI LÀM VĂN 1. Viết bài văn nghị luận về một tác phẩm truyện hoặc một đoạn trích trong tác phẩm truyện. 2. Viết bài văn nghị luận về một tác phẩm hoặc một đoạn trích thơ. 3. Viết bài văn nghị luận bàn về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ. C. ĐỀ MINH HỌA 1. Định dạng đề - PHẦN I: ĐỌC HIỂU: Nội dung phần đọc hiểu có thể là văn bản thơ, văn bản truyện hoặc văn bản nghị luận, văn bản thông tin (Ngữ liệu ngoài sách giáo khoa). - PHẦN II. VIẾT: Phần viết có thể là bài nghị luận về một đoạn trích truyện hoặc kí, một tác phẩm thơ có liên quan đến phần đọc hiểu (Ngữ liệu ngoài sách giáo khoa) hoặc bài nghị luận bàn về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ. 2. Đề minh họa ĐỀ BÀI I. ĐỌC HIỂU (5.0 điểm) Đọc đoạn văn sau: Cánh đồng lúa chín lóe vàng dưới mặt trời buổi trưa. Từng chỗ, ở thửa ruộng nào đã gặt rồi, gốc rạ lấp lánh như dát bạc. Phía xa, làng mạc ở chân trời rung động trong ánh nắng. Tân nằm trên thảm cỏ, nhìn lên. Qua khe lá lung lay, chàng thấy trời xanh trong và mát. Mùi cỏ và mùi lúa thơm bốc lên xung quanh, Tân cảm thấy cái sung sướng của một người làm xong công việc. Chàng thấy vui vẻ, một mối tình nảy nở giữa tâm hồn Tân với những người thợ gặt giản dị và mộc mạc chung quanh chàng. Họ làm việc xong cũng vui vẻ, sung sướng tuy những lúa gặt không phải là của họ. Tân cũng vậy, chàng biết rằng những bó lúa kia đem bán đi thì có lẽ không đủ tiền trả công 1
2. người làm. Song những bông lúa ấy đối với Tân quý lắm và như có một ý nghĩa thiêng liêng, đấy là kết quả của cả một năm làm lụng khó nhọc và vất vả. Tân nhìn xuống đồi, ngắm nghía những dải mây trắng lững thững ở phía xa. Từ khi trở về quê, chàng quen nhìn xét những đám mây mà trước kia ở tỉnh chàng không bao giờ để ý đến. Tân nhớ lại tất cả quãng đời niên thiếu của mình đã qua ở tỉnh thành. Ngay từ khi còn nhỏ tuổi, cha mẹ chàng đã gởi chàng ở nhà ông chú làm việc trên Hà Nội. Nhà chàng cũng không lấy gì làm giàu có, nhưng cũng vào bậc nhất nhì trong làng. Quanh năm cày cấy mươi mẫu ruộng ở ven đồi và chăm bón mấy nương chè, sắn, cũng thừa đủ chi dụng trong nhà. Cũng như tất cả những nhà giàu khác ở trong làng, cái hy vọng của cha mẹ Tân là cho chàng đi học để trở nên thầy thông hay thầy ký... Mà lúc bấy giờ, chí nguyện của Tân cũng chỉ có thế, chàng hết sức chăm học nên năm mười tám tuổi đã đạt được cái hy vọng của gia đình. Tân mỉm cười khi nghĩ đến cái tâm trạng của mình lúc mới đi làm; nghĩ đến cái anh chàng lúc nào cũng ăn bận chải chuốt như một cô gái, lúc nào cũng nghĩ đến cái quan trọng của mình. Hình như mỗi cử chỉ của thầy ký trẻ tuổi đều có ảnh hưởng đến mọi người. Khi có nạn kinh tế, chàng mất việc. Cái chán nản của Tân và của cha mẹ chàng lúc bấy giờ thực đến cực điểm. Cha chàng buồn rầu từ trần. Còn chàng cứ lang thang ở Hà Nội mấy tháng trời, sống cái đời vất vưởng của anh thất nghiệp. Chàng đã biết cái thất vọng của những lúc đợi chờ, cái khổ sở của những đêm không có chỗ trọ, vì trong lúc ấy ở nhà quê có mình bà mẹ trông nom ruộng nương không xuể, và giá thóc hơn, nên không có tiền gửi cho chàng. Nhưng một hôm rét mướt, một ý nghĩ bỗng nảy ra trong trí, nếu ở đây không đủ sống, tại sao không trở về quê sống cái đời giản dị của người làm ruộng? Thế là hôm sau, Tân xách khăn gói về. Rồi từ đấy chàng hoàn toàn là một người nhà quê dễ dãi. Mới đầu Tân cũng thấy nhiều sự thiếu thốn khổ sở. Nhưng dần dần chàng nghiệm ra rằng những cái thiếu thốn đó, không phải là những cái cần dùng cho cuộc đời, mà là những cái thừa. Sự cần dùng là ăn với mặc, chàng đã có đủ. Dần dần chàng mới thấy cái đời chàng sống trước ở tỉnh thành là một cuộc đời phức tạp và vô vị, không có nghĩa lý gì. Chỉ việc có ăn ở theo mọi người, nghĩ ngợi theo mọi người, và đi tìm cái vui chốc lát trong những cuộc hành lạc để mua lấy cái chán nản về sau. Tân tiếc hồi thủa nhỏ không sống ở thôn quê để được gần gũi với cảnh vật. Chàng thích sống bên cạnh những người nhà quê chất phác và mộc mạc. Bấy giờ chàng mới biết đến trời đất, đến thời tiết, đến sự thay đổi của mùa nọ sang mùa kia. Một cơn gió hay một cái mầm cỏ non, đối với chàng đều có ý nghĩa riêng. Tân không dửng dưng như trước với những cái chung quanh mình. Tâm hồn chàng có liên lạc và rung động cùng với cảnh vật. Chàng có cái cảm giác rằng mình sống... [ ] Chàng sung sướng nghĩ đến những ngày đầy đủ của mình ở chốn thôn quê này. Một cuộc đời mới đương chờ đợi chàng... (Trích truyện ngắn Những ngày mới, Thạch Lam, Dẫn theo Tuyển tập Thạch Lam) Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5: Câu 1. Xác định ngôi kể của văn bản? Câu 2. Đoạn văn sau là lời của ai? “Tân nằm trên thảm cỏ, nhìn lên. Qua khe lá lung lay, chàng thấy trời xanh trong và mát. Mùi cỏ và mùi lúa thơm bốc lên xung quanh, Tân cảm thấy cái sung sướng của một 2
3. người làm xong công việc. Chàng thấy vui vẻ, một mối tình nảy nở giữa tâm hồn Tân với những người thợ gặt giản dị và mộc mạc chung quanh chàng”. Câu 3. Những câu văn sau cho thấy tâm trạng của nhân vật Tân như thế nào? “Tân không dửng dưng như trước với những cái chung quanh mình. Tâm hồn chàng có liên lạc và rung động cùng với cảnh vật. Chàng có cái cảm giác rằng mình sống...” Câu 4. Trong cảm nhận của nhân vật Tân, cuộc sống thôn quê hiện lên như thế nào ? Câu 5. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong câu văn sau: Nhưng một hôm rét mướt, một ý nghĩ bỗng nảy ra trong trí, nếu ở đây không đủ sống, tại sao không trở về quê sống cái đời giản dị của người làm ruộng? Câu 6. Qua văn bản trên, nhà văn gửi tới người đọc thông điệp gì? Giá trị của thông điệp đó đối với những người trẻ hiện nay? II. VIẾT (5,0 điểm) Viết bài nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày ý kiến của anh/chị về: Tuổi trẻ phải sẵn sàng đối mặt với những thử thách mới. 3